Yazma eserlerin muhafızı valide sultanlar

Büyük bir özenle korunan ve günümüze ulaşan yazma eserlerin muhafazası için çaba sarf edenlerin başında her daim hayırla yâd edilen vâlide sultanlar geliyor. Geniş çaplı yazma eser koleksiyonları oluşturan vâlide sultanlar, büyük bir emekle oluşturdukları bu koleksiyonları inşâ ettirdikleri câmi, medrese, mektep ve kütüphanelere, insanların ulaşabileceği şekilde vakfetmişler. Bugün de Türkiye Yazma Eserler Kurumu’na bağlı yazma eser kütüphaneleri içerisinde valide sultanların vakfettiği pek çok eser yer alıyor. Geçtiğimiz haftalarda kurum tarafından Rami Kütüphanesi’nde açılan “Vâlide Sultanlar Yazma Eser Sergisi” de bu zarif ve bir o kadar kıymetli mirası yeniden gözler önüne seriyor. Yapılan seçki ile hadis, tefsir, tasavvuf gibi dini eserlerin yanı sıra edebiyat, coğrafya ve tarih kitaplarının nadide nüshaları da görülebiliyor. Bu anlamda sergi, valide sultanların hayır kadar, ilme de önem verdiğini gözler önüne seriyor.

Ayşe Hafsa Sultan

Hatice Turhan Sultan

Mahpeyker Kösem Sultan

Safiye Sultan

Eserlerin istinsahı ile ilgileniyorlar

Kanuni Sultan Süleyman’ın annesi Ayşe Hafsa Sultan, Seyyid Şerif Cürcânî’nin Hâşiye ale’lKeşşâf eserinin Muhammed b. Ali er-Rûmî tarafından hazırlanan nüshası sergide yer alıyor. III. Mehmed’in annesi olan Safiye Sultan ise kaynaklarda zeki, akıllı, zarif, hazırcevap, gayet mağrur, basiretli, uyanık ve sabırlı bir insan olarak tasvir ediliyor ve devletin dış ilişkilerinde aktif bir rol oynadığı biliniyor.Yabancı hükümdarlarla mektuplaşan, Kraliçe I. Elizabeth ile hediyeleşen Safiye Sultan, kıymetli eserlerin istinsahıyla da ilgilenmiş. Sergide görebileceğimiz, 16. yüzyılın tanınmış şairlerinden Muhammed Visâlî Kütahyevî tarafından Safiye Sultan’a ithaf edilen Gül-i Sad-Berk-i Vâlide Sultan, Hz. Peygamber’in (sav) yüz hadisini birer kıt’a ile tercüme ettiği manzum bir eser.

9273 kök kelimeli Lisânü’l-Arab

Şöhret kazandığı lakabı “Kösem” ile tanıdığımız Mâhpeyker Kösem Sultan, hem oğlunun hem de torunun hükümdarlığında sarayda olmasından dolayı “Vâlide-i muazzama” ya da “Vâlide-i kebîre” gibi daha öncesinde kullanılmayan ifadelerle anılıyor. Sergide Kösem Sultan’a ait, İbn Manzûr’un ansiklopedik Arapça sözlüğü Lisânü’l-Arab nüshası bulunuyor. Lisânü’l-Arab’ta toplamda 9273 kök kelime yer alıyor. Türevleriyle beraber hesaplandığında bu sayı 80 bine kadar çıkıyor.

Çocuk yaşta tahta çıkan oğlu IV. Mehmed’in yaklaşık otuz beş yıl süren hükümdarlığı boyunca vâlide sultan olan Hatice Turhan Sultan’ın Kâdî İyâz’ın Hz. Peygamber’i anlatan eşŞifâ’ bi-Ta‘rîfi Hukûki’l-Mustafâ adlı eseri sergilenen nesih eserler arasında. Hatice Turhan Sultan’ın vakfettiği bir diğer eser ise İbn Sînâ’nın Doğu ve Batı dünyasında yüzyıllarca tıbbın kaynağı kabul edilen meşhur eseri el-Kânûn fi’t-Tıb. Nüshanın deri zahriyesindeki madalyondan yazmanın Fatih Sultan Mehmed Hân’ın kütüphanesi için hazırlandığı anlaşılıyor.

Coğrafya kitaplarından Evrâd-ı Şerîf’e

Oğlu III. Selim’in tahta çıkmasıyla Topkapı Sarayı’na bir vâlide sultan olarak dönen Mihrişah Sultan, kurduğu vakıflar aracılığıyla oğlunun yenilikçi adımlarını daima desteklemiş. Kâtip Çelebi’nin coğrafya ve denizciliğe dair musavver eseri Tuhfetü’l-Kibâr fî Esfâri’l-Bihâr’ın Mihrişah Sultan tarafından vakfedilen nüshası da bu sergide. Denizcilik, gemiler, donanma ile ilgili teknik bilgilerin yer aldığı eserde Kâtip Çelebi, coğrafya bilgisinin öneminden ve bu bilgi sayesinde Amerika gibi kıtaların bulunabildiğinden bahsediyor. Ayrıca İstanbul fethinde donanmanın faaliyetlerini detaylı olarak ele alıyor.

Sergide vakfiyeleri ile yer alan bir diğer valide sultan üzerindeki nüfuzu hasebiyle “Ümmü’l-cihân” olarak da anılan Pertevniyal Vâlide Sultan. Osmanlı Devleti’nin 19. yüzyıldaki en yetkin hattatlarından Kazasker Mustafa İzzet Efendi tarafından yazılan Mushaf-ı Şerif ile sergide yer alıyor. Ayrıca Hattat Dürbünîzâde Mustafa Nazif Efendi’nin yazdığı ve Müzehhib Mehmed Nûri Efendi’nin süslediği Pertevniyal Valide Sultan vakfı Evrâd-ı Şerîf de ziyaretçiler tarafından görülebilir.

Osman Gazi’den Sultan II. Mahmud’a sultan tasvirleri

Oğlunun padişahlığı süresince kendisine ait gelirlerle çeşitli hayırlarda bulunana Bezmiâlem Sultan, oldukça hacimli bir vakfiyeyi ardında miras olarak bırakmış. Galata Köprüsü, Dolmabahçe Camii ve Gureba hastaneleri gibi büyük eserlerinin arasında bir de Dârülmaârif yani Valide Mektebi bulunur. Dârülmaârif öğrencileri için mektep içinde litografya matbaası kurdurmuş. Ayrıca okulun kütüphanesine 546 cilt değerli yazma kitap bağışlamış. Bezmiâlem Vâlide Sultan’ın vakfettiği ve sergide yer alan Tesâvîr-i Selâtîn-i Osmâniyye’de Osman Gazi’den Sultan II. Mahmud’a kadar olan otuz Osmanlı padişahının portrelerinin yer alıyor. Ayrıca çeşitli hattatlar tarafından yazılıp müzehhip Mehmed Şevki Efendi tarafından süslenen Delâ’ilü’lHayrât, Kasîde-i Bürde ve Hizb-i A‘zam’dan oluşan Arapça mecmua da sergide yer alan bir diğer vakfiyesi.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
betmarlo giriş
casibom giriş
jojobet
lidyabet giriş
lidyabet
betmoon
betnano
asyabahis
bahigo
bahigo
bahigo
bahiscom
bahiscom
belugabahis
belugabahis
betcup
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dinamobet
dinamobet
goldenbahis
grandpashabet
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
limanbet
limanbet
makrobet
mariobet
mariobet
mariobet
matbet
meritking
mobilbahis
mostbet
nakitbahis
ngsbahis
ngsbahis
ngsbahis
onwin
onwin
onwin
onwin
paribahis
paribahis
paribahis
perabet
perabet
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
1xbet
sahabet
sekabet
setrabet
slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
Abdulla62630105
asyabahis
betcup
betorspin
betpark
betpark
betpas
betpas
betper
betper
betsat
betvole
casinovale
dinamobet
dumanbet
elexbet
elitbahis
extrabet
extrabet
favoribahis
gobahis
goldenbahis
gorabet
hilbet
hilbet
ikimisli
ikimisli
interbahis
jasminbet
klasbahis
klasbahis
kordonbet
kralbet
kralbet
ligobet
limanbet
limanbet
mariobet
markajbet
marsbahis giriş
matadorbet
matadorbet
meritking
milanobet
milanobet
milosbet
milosbet
mostbet
mostbet
mrbahis
mrbahis
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
orisbet
xslot
superbetin
tarafbet giriş
tulipbet giriş
padisahbet
padişahbet
palacebet
palacebet
perabet
perabet
pinup
pokerbeta
polobet
polobet
pusulabet
pusulabet
redwin
redwin giriş
vdcasino
venüsbet
grandpashabet
supertotobet giriş
tipobet giriş
vdcasino giriş
betcup giriş
sekabet giriş
romabet
romabet
sahabet
savoybet
savoybet
savoybetting
tipobet
tulipbet
Deneme bonusu veren siteler
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
Pendik Escort
pendik escort