18 Mayıs 2026 tarihinde, İran İslam Cumhuriyeti, ABD ve İsrail ile yaşanan çatışmaların ardından Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü güçlendirmek için önemli bir adım attı. Tahran ve Umman Sultanlığı’nın ortak yönetimindeki Basra Körfezi Boğaz Otoritesi, resmi olarak faaliyetlerine başladı. İran bu gelişmeyi duyururken, Umman’dan henüz bir resmi açıklama gelmedi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, yaptığı açıklamada, boğazın İran ve Umman karasularında bulunduğunu belirterek, “Bu mekanizma uluslararası hukuka uygundur. Güvenli geçiş sağlamak ve hizmet karşılığında bedel almak kıyı ülkelerinin doğal hakkıdır.” ifadelerini kullandı.
İran Ekonomi Bakanlığı tarafından geliştirilen “Hürmüz Safe” adlı dijital sigorta platformu, haberdeki en dikkat çekici bileşeni oluşturuyor. Bu yeni sistemle, boğazdan geçecek gemilerin denetim, alıkoyma ve müsadere gibi risklere karşı sigortalanması amaçlanıyor. Gemiler, sigorta ve hizmet bedellerini kripto paralarla ödeyecek. Böylece İran, uluslararası yaptırımları aşarak doğrudan finansal akış sağlamayı hedefliyor. İranlı yetkililer, geçiş ücretlerinden sağlanacak 2 milyar dolarlık potansiyelin yanı sıra, sigorta modeliyle yıllık gelirin 10 milyar doları aşmasını öngörüyor.
Dijital platform sayesinde İran, bölgeden geçen gemilerin hangi ülkelere ait olduğunu ve yük içeriklerini anlık olarak takip ederek tam anlamıyla bir “bilgi hakimiyeti” kurmayı planlıyor.
Savaş sürecinde ve mevcut ateşkes döneminde, ABD ve İsrail gemilerine kapalı olan boğazdan; Çin, Fransa ve Hindistan gibi ülkelerin gemileri ise İran ile koordineli bir şekilde geçiş yapmaya devam ediyor. İran devlet televizyonu (IRIB), bazı Avrupa ülkelerinin güvenli geçiş şartlarını görüşmek üzere Tahran ile doğrudan iletişim kurma yolları açtığını bildirdi.
Yeni sistem, askeri saldırılardan kaynaklanan hasarları kapsam dışı bırakırken, bölgedeki askeri hareketlilik sürüyor. ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukası ve son günlerde yaşanan sıcak çatışmalar, “Hürmüz Safe” platformunun istikrarı için büyük bir tehdit oluşturuyor. Tahran yönetimi, Washington’ın ateşkes ihlallerine devam etmesi durumunda “ezici” bir yanıt verileceği ve itidal döneminin sona erdiği uyarısında bulunuyor.
