Suriye’nin kuzeydoğusunda ve Fırat Nehri’nin doğusundaki terör örgütü PKK’nın Suriye uzantısı SDG’nin Şam ile entegrasyon süreci devam ediyor.
Taraflar, 10 Mart’ta sekiz maddelik bir mutabakat imzalamışlar, ancak gerilim artınca siyasi, askerî ve ekonomik birleşmeyi kapsayan entegrasyon çabaları yarıda kalmıştı. Mutabakatın sekizinci maddesine göre, 2025’in sonuna kadar anlaşmanın uygulanmasına yönelik yürütme komisyonlarının kurulması gerekiyor.
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın 2 Kasım tarihinde Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesinin ardından iki taraf arasında görüşmeler tekrar başladı.
ŞAM’IN TEKLİFİ
Şam yönetimi, SDG’ye sunduğu entegrasyon teklifinin ayrıntılarını ise Washington merkezli Middle East Institute’tan ABD’li Suriye uzmanı Charles Lister yazdı.
Lister’ın, görüşmeleri yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, anlaşmanın ana başlıkları şöyle sıralandı:
- Üç ordu tümeninin Suriye ordusuna entegrasyonu
- Asayiş (SDG’nin polis birimi) ve YPJ’nin İçişleri Bakanlığına dahil edilmesi
- Kürtler için tam yurttaşlık eşitliği ve sivil haklar
- Kürtçenin ulusal dil statüsü kazanması
- Yerinden edilmiş kişilerin geri dönüşü
- Kürt bölgelerine doğrudan yabancı yatırımların (FDI) ve kamu gelirlerinin nüfusla orantılı şekilde yönlendirilmesi
- Savunma ve İçişleri dâhil olmak üzere, bakanlık ve üst düzey devlet pozisyonlarında Kürtlerin temsili”
SDG’nin tümen şeklinde ve kendi emir-komutasını koruyarak Suriye ordusuna dahil edilmesi Türkiye’nin karşı çıktığı bir adım. Ankara, SDG’nin Suriye ordusu içerisine dağıtılarak eritilmesini isterken, SDG birliklerinin içinde yer alan yabancı güçlerin de ayrılmasını talep ediyor.
‘TÜRKİYE’NİN SABRI TÜKENİYOR’
Konuya dair bir değerlendirmede de bulunan Lister, SDG’nin sahada hiçbir somut adım atmadığını ve bunun gerilimi artırdığını belirtti. Önümüzdeki haftaların entegrasyon açısından önemli olduğuna dikkat çeken Lister, Şam’ın 31 Aralık’ta mutabakatı geçersiz kılmaya hazırlandığını ve Türkiye’nin sabrının tükenmeye başladığını belirtti.
Öte yandan, Millî Savunma Bakanlığı, Suriye’nin kuzeyine yeni bir askerî operasyon yapılmaya hazırlanıldığına dair haberleri yalanlamıştı.
‘SAVAŞ İSTEYENLER YOK OLACAKTIR’
Bu gelişmelerin ardından basına konuşan SDG elebaşı Mazlum Abdi, “10 Mart Anlaşması”nın tarihî bir öneme sahip olduğunu belirterek, “Bu anlaşma yeni Suriye’nin temelini oluşturacaktır. Savaş isteyenler ve nefret dili kullananlar yenilgiye uğrayacaktır” dedi.
10 Mart’ta imzalanan mutabakata bağlı olduklarını iddia eden Abdi, yılbaşına kadar somut adımlar atmayı hedeflediklerini, heyetlerin detayları konuştuklarını belirtti.
Rakka, Deyrizor ve Haseke illerinin yönetiminin “dışarıdan biri” tarafından yönetilmesini istemediklerini dile getiren Abdi, anayasada sadece ulusal değil dini özgürlüklerin de yer alması gerektiğini söyledi.
Abdi sözlerinin devamında, anlaşmanın komşu ülkeleri de ilgilendirdiğini ve kendilerine karşı olmadıklarını söyledi.
