“`html
“Kara film” terimi, sinemanın en özgün türlerinden biri olan “film noir” için kullanılmakta ve bu tür, 1940’larda ortaya çıkmış, dönemin sert polisiye yapımlarından etkilenerek sinema dünyasında önemli bir yer bulmuştur. Aldatma, cinayet gibi temaları işleyen bu tür, aynı zamanda neo noir filmlerin de temelini oluşturmaktadır. Kapsamlı anlatımlarıyla dikkat çeken film noir, geniş bir izleyici kitlesine ulaşmayı başaran birçok başarılı yapıt sunmuştur.
60’ların ortalarından 80’lerin başına kadar, Hollywood ve dünya sineması üzerinde önemli bir etki yaratan “Film Noir”, günümüzde de pek çok film yapımcısına ilham vermeye devam ediyor. Neo noir filmleri ise bu türün başarılarından doğarak 60’lı yıllarda sahne almıştır. Klasik film noir unsurlarını barındıran ancak yenilikçi temalar ve modern görselliklerle beslenen neo noir, toplumun acımasız gerçekliği, yalnızlık ve adaletsizlik gibi derin temalara odaklanmış durumda. Buralarda ilginç anti-kahraman figürleri ve femme fatale karakterleri, sinematografik yüksek kontrastla sunulmaktadır. Neo noir bir film, bu tanımların tümüne ihtiyaç duymasa da belirli elementleri içermektedir.
Neo noir filmleri standart bir tanıma tabi tutulamaz, çünkü bu filmler genel anlamda birçok farklı türü birleştirmiştir. Gerilim, batı, bilim kurgu ve kara komedi gibi birçok tür, neo noir yapımlarında buluşur. Örneğin, Matrix, Kuzuların Sessizliği, Seven, Fight Club gibi ikonik filmler, neo noir kategorisine girmektedir. Bu doğrultuda, çeşitli genre unsurlarını harmanlayarak sizler için seçtiğimiz 13 neo noir filmini derlediğimiz listeyi sunuyoruz.
Manhunter – İnsan Avcısı (1986) – IMDB: 7.2
Micheal Mann’ın yönettiği 1986 yapımı Manhunter, psikolojik gerilim ve suç unsurlarını harmanlayan bir neo noir filmidir. Kendi döneminde gişede bekleneni verememiş olmasına rağmen, güçlü bir hayran kitlesi edinmeyi başaran bu eser, Edgar Allan Poe Ödülleri’nde En İyi Film kategorisinde adaylık kazanmış ve unutulmaz film müzikleri ile de tanınmıştır.
Will Graham (William Petersen), FBI’dan emekli olmuş ve eşi Molly (Kim Greist) ile oğlu Kevin (David Seaman) ile birlikte Florida’ya taşınmıştır. Graham, suçlu profilleme konusunda uzmanlaşmış bir dedektif olup, suç mahallerinde gördüklerini analiz etmektedir. Eski patronu Jack Crawford (Dennis Farina) tarafından, “Diş Perisi” (Tom Noonan) adıyla anılan tehlikeli bir katilin yakalanmasında yardımcı olması için yeni bir görev alır. Dolunay gecelerinde korkunç cinayetler işlemesine neden olan bu katilin zihnine girmek için çabalar, bu süreçte karizmatik psikiyatrist Dr. Hannibal Lecktor (Brian Cox) ile iletişim halindedir.
The Yakuza – Yakuza (1974) – IMDB: 7.2
Sidney Pollack imzalı Yakuza, gişede beklenen başarıyı gösterememiş; yine de güçlü bir takipçi kitlesine sahip olan bir eser. Eleştirilerde genellikle olumlu dönüşler alan film, batı ve doğu müzikal etkilerini harmanlayarak etkileyici bir müzik deneyimi sunmaktadır.
Harry Kilmer, Japon kültürünü benimsemiş bir dedektif ve emlakçıdır. Savaş sonrası Jakarta’da tanıştığı Eiko Tanaka’ya aşık olur. Yakuza üyesi olan kardeşi Ken Tanaka, Filipinler’de savaşta kaybolmuş ve daha sonra Japonya’ya geri döner. Eiko ile evlenme teklifi eden Harry, olumsuz cevap alır; birkaç yıl sonra, arkadaşının kızının Yakuza tarafından kaçırıldığını öğrenince yardım için tekrar Japonya’ya döner.
A History of Violence – Şiddetin Tarihçesi (2005) – IMDB: 7.4
John Wagner ve Vince Locke’un aynı adlı çizgi romanından uyarlanan A History of Violence, gerilim ve aksiyon ögelerini içeren önemli neo noir örneklerinden biridir. Film, En İyi Uyarlama Senaryo ve En İyi Yardımcı Oyuncu dallarında Oscar adaylığı kazanmış, Cannes Film Festivali’nde ise Altın Palmiye için yarışmıştır.
Güvenli bir kasabada yaşayan Tom Stall (Viggo Mortensen), hayatından memnundur; ancak bir gece, lokantasındaki soygun sırasında müşterilerini kurtararak kahraman olur. Medya ilgisiyle hayatı bir anda değişir. Fakat Tom’un geçmişi, kendini bilmediği bir tehdit olarak ortaya çıkar ve ailesi, bu yanlış kimlik durumuyla başa çıkmak zorunda kalır. Tom’un geçmişinin ne kadar karanlık olduğu ortaya çıkmak üzeredir.
Gone Baby Gone – Kızımı Kurtarın (2007) – IMDB: 7.6
Ben Affleck’in yönetmenliğinde 2007’de çekilen Gone Baby Gone, suç ve gerilim türlerinde modern bir neo noir temsilcisidir. Yaklaşık 20 milyon dolarlık büyük bir bütçeyle çekilen film, gişede başarı sağlamış ve Amy Ryan’ın performansı En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Oscar’a aday gösterilmiştir.
4 yaşındaki Amanda McCready, kaybolur ve polis önemli bir ilerleme kaydedemez; bu nedenle, kızı kaybolan teyzesi Beatrice, iki özel dedektif olan Patrick Kenzie ve Angie Gennaro’yla irtibat kurar. Dedektifler, kendi kaderlerini etkileyecek bir yolculuğa çıkar; zorlu ve tehlikeli olaylarla karşı karşıya kalırlar.
Hard Boiled – Sert Polis (1992) – IMDB: 7.7
1992 yapımı Hard Boiled, John Woo’nun Hong Kong sinemasındaki önemli bir neo noir filmi olup, aksiyon ve gerilim ögelerini derin bir şekilde işleyen bir yapımdır. Film, Hong Kong Film Ödülleri’nde En İyi Kurgu dalında ödül kazanmış ve prodüksiyon sürecinde bazı zorluklar yaşamıştır.
Hong Kong’da silah kaçakçılığı yapan gangsterler arasında geçen bir savaşı konu alan film, bir dedektifin bu çetelerin arasına sızarak işleri çözme çabasını gözler önüne seriyor. Müthiş aksiyon sahneleri ile dikkat çeken Hard Boiled, aksiyon tutkunlarının kaçırmaması gereken bir yapım.
Zodiac (2007) – IMDB: 7.7
Usta yönetmen David Fincher’ın Zodiac’ı, 2007 yapımı bir polisiye gerilim filmidir. Etkileyici bir oyuncu kadrosuna sahip olan film, dünya genelinde çok sayıda ödül kazanmış, Cannes Film Festivali’nde de gösterim şansı bulmuştur.
San Francisco’daki gerçek bir seri katil, polisle sürekli alay eder ve çeşitli mektuplar gönderir. Gerçek olaylara dayanan film, gazetecilerin ve dedektiflerin bu olay üzerindeki takıntılarını ve yaşamlarını odağa alarak izleyiciyi derin bir hikayenin içine çeker.
Drive – Sürücü (2011) – IMDB: 7.8
2011 yapımı Drive, Nicolas Winding Refn’ın yönettiği ve Ryan Gosling’in başrol oynadığı mükemmel bir neo noir yapımıdır. Cannes Film Festivali’nde gösterilen film, büyük bir ilgiyle karşılanmış, Oscar Ödülleri’nde En İyi Ses Kurgusu dalında adaylık kazanmıştır.
Los Angeles’ta bir dublör ve kaçış arabası sürücüsü olan gizemli bir adamın hikayesini anlatan Drive, komşusu Irene’ye aşık olmasıyla hayatının nasıl karmaşık bir hale geldiğini gözler önüne serer. Soygun ve tehlikeli bir kaçış durumunda, derin bir dram ve aksiyon barındıran bu film, izleyicileri sahneleriyle etkisi altında bırakır.
The Girl with the Dragon Tattoo – Ejderha Dövmeli Kız (2011) – IMDB: 7.8
2011 yapımı The Girl with the Dragon Tattoo, 90 milyon dolarlık bir bütçeye sahip olan etkileyici bir psikolojik gerilim filmidir. 2005 tarihli aynı adlı romandan esinlenerek oluşturulmuş olan bu yapım, film dünyasında büyük ses getirmiştir.
Millennium dergisinin editörü Mikael Blomkvist, zengin bir iş insanı hakkında yazdığı makale sonrası yüksek profilli bir iftiraya maruz kalır. Henüz 16 yaşında kaybolan Harriet Vanger’ın bulunması için çalışmaya başlar; bilgisayar korsanı asistanı Lisbeth Salander ile beraber derin bir araştırmaya girişir. Bu süreçte birçok karmaşık ve karanlık sır ortaya çıkacaktır.
I Saw the Devil – Şeytanı Gördüm (2010) – IMDB: 7.8
I Saw the Devil, 2010 yılında gösterime giren ve neo noir türünde dikkat çeken bir aksiyon filmidir. Kim Jee-woon’un yönettiği bu eser, içerdiği sert sahneler nedeniyle Kore’de kısıtlamalara tabi tutulmuştur. Başrollerde Lee Byung Hun ve Choi Min-sik’in yer aldığı film, Sundance Film Festivali’nde ilk gösterimini gerçekleştirmiştir.
Kötü niyetlerle yola çıkan bir taksi şoförü, korkmuş bir kadına yardım etmeyi planlarken işler yolunda gitmez. Kadının başı yerel bir nehirde bulunur ve ardından nişanlısı intikam almak için çılgın bir maceraya atılırken, kendi içsel savaşları da başlar.
The Big Lebowski – Büyük Lebowski (1998) – IMDB: 8.1
1998 yılında Joel ve Ethan Coen kardeşlerin yönettiği Büyük Lebowski, kara-komedi unsurlarını içeren ve neo noir tarzıyla buluşan kült bir yapıttır. Film, kültürel, tarihsel veya estetik açıdan etkileyici bulunarak ABD Ulusal Film Arşivi’nde korunmaktadır.
Jeff Lebowski adındaki “Dude”, oldukça rahat bir yaşam süren ve esrar bağımlısı bir adamdır. Hayatı, adını paylaştığı zengin bir milyoner yüzünden karmaşaya döner. “Dude”, ortalığı karıştıran olayların peşine düşer ve entrika ile dolu bir maceranın parçası olur. Bu çılgın yolculukta farklı karakterlerle dolu bir dünya ile karşılaşır.
Prisoners – Tutsak (2013) – IMDB: 8.1
Denis Villeneuve’ün yönetmenlik yaptığı Tutsak, 2013 yılında çekilmiş ve modern neo noir filmler arasında kendine sağlam bir yer edinmiştir. Hugh Jackman ve Jake Gyllenhaal’un harika performanslarıyla dikkat çeken film, en iyi sinematografi dalında Oscar adaylığı kazanmış ve beğeni toplamıştır.
Keller Dover, iki çocuğuyla birlikte yaşayan bir baba olarak, altı yaşındaki kızı kaybolduğunda hayatı bir anda altüst olur. Olayların çözülmesi için hem polisi hem de kendi yöntemlerini kullanarak ne kadar ileri gidebileceğini sorgulayan bir baba olarak karşımıza çıkar. Ailesini korumak için gideceği yollar ise izleyicileri derinden etkileyecek güce sahiptir.
Reservoir Dogs – Rezervuar Köpekleri (1992) – IMDB: 8.3
Quentin Tarantino’nun yazıp yönettiği 1992 yapımı Reservoir Dogs, neo noir suç filmleri arasında önemli bir yere sahiptir. Bağımsız bir yapım olan film, düşük bütçeye rağmen kucakladığı başarı ile dikkat çekmiştir.
Altı hırsız, bir yüz yanılma üzerine kurulu elmas soygunu için bir araya gelir. Plan kötü gider ve ekibin içerisindeki bir kimliğin ihanetinden şüphelenmeye başlarlar. Bu gizemli ve gerilim dolu hikaye, Tarantino’nun kariyerini şekillendiren önemli bir eser olarak öne çıkmaktadır.
The Departed – Köstebek (2006) – IMDB: 8.5
Usta yönetmen Martin Scorsese’nin elinden çıkan 2006 yapımı The Departed, suç ve gerilim unsurlarını birleştiren, Oscar ödüllü bir yapım olarak dikkat çekiyor. Bu film, 2002 yapımı Infernal Affairs’in başarılı bir yeniden uyarlamasıdır.
The Departed, iki temel karakterin karşıt hikayesini işlerken, derin bir kedi-fare oyunu yaratmaktadır. Dedektif Colin Sullivan (Matt Damon) ve gizli polis Billy Costigan (Leonardo DiCaprio) arasında gelişen olaylar, yoğun bir gerilim ve dram sunmaktadır. Her iki tarafın da gerçek kimlikleri birbirine karışırken, izleyicileri soluksuz bırakacak bir deneyim yaşatmaktadır.
“`
