Hayatın Trajik Yönleri ve Toplu İntihar Örnekleri
Hayat, bir trajedi midir? Eğer öyleyse, tarih trajedilerle dolu demektir. Trajedi kavramı, eski Yunan’da efsanelerden doğsa da zamanla toplumların hayatına girmiş ve tarihin konusu olmuştur. Edebiyat, özellikle şiir, resim ve müzik, trajediden beslenir ve yaşamın estetik yönlerini yansıtmak veya üretmek için kullanılır. Sanat, öznenin (sanatçının) katkılarıyla hayattan daha geniştir.
Bireysel veya toplu olarak intihar ise trajik bir ölüm biçimidir. Toplu intiharlar tarihte ve bazı sanat dallarında işlenmiştir. Bazı olaylar vardır ki, toplu intihar olmasa da intiharın uygun koşulları mevcut olduğu için intiharla sonuçlanmamıştır. Mitoloji devreye girer ve sanat için ilgi çekici bir konu olur.
Geçmişte yer almış ve sanatta konu edilmiş gerçek veya gerçeğe dayalı toplu intihar vakaları mevcuttur. ABD’de bazı inanç topluluklarının toplu intiharları yaşanmıştır. Bu tür intiharlar, umudu tükenmiş bir ortamda düşmana esir olmamak amacıyla yapılan toplu intiharlardır.
Toplu intihar örnekleri
Roma İmparatorluğu döneminde Yahudi isyanını bastırma sırasında Necef Çölü’ndeki Masada Kalesi’nde Yahudiler, kuşatma altındayken teslim olmayı reddederek toplu olarak intihar etmişlerdir. Bir diğer örnek ise M.Ö. 42 yılında Romalı Brutus tarafından kuşatılan Xanthos (Kınık) kentinde yaşanmıştır. Kent halkı, teslim olmak yerine toplu intiharı tercih etmiştir. Yakın tarihte Yunan bağımsızlık savaşı sırasında Sakız adasında Anavatos köyü sakinleri ve isyancılar, teslim olmamak için toplu intihar etmişlerdir.
Zalongo trajedisi ise, Tepedelenli Ali Paşa kuvvetlerinin Epir bölgesindeki Saolili (Suliyotlar) arasındaki savaşta yaşandı. Zalongo dağlarına sıkışan Suliyot kuvvetleri, teslim olmamak için dağın tepesinden aşağıya atlayarak toplu intihar etmişlerdir.
Zalongo dansı bir mit midir?
Zalongo dansı olayı, Yunan folklorunun bir parçası olup gerçek olay mıdır yoksa bir mit mi bilinmemektedir. Popüler tarih, gerçeklerle kurguyu bir arada sunarak geniş kitlelere ulaşmayı hedefler. Zalongo trajedisi, gerçek olsa da popüler tarihin etkisiyle zamanla mit haline gelebilir. Tarihin trajik olayları arasında yer alan Zalongo Dansı, zulme karşı direnişin ve onurun bir simgesidir.
Kitaplarda Suliyot katliamları
William Palmer’ın “Yanya Sultanı” ve Alexandre Dumas’ın “Tepedelenli Ali Paşa” kitapları, Ali Paşa’nın Suliyotlarla yaşadığı çatışmaları anlatmaktadır. Ancak bu kitaplarda Zalongo trajedisinden bahsedilmemektedir. Gerçek olay olmasa da Zalongo trajedisi, sanat eserlerinde ve popüler tarih anlatılarında güçlü bir etkiye sahiptir.
Zalongo trajedisi, her ne olursa olsun, kolayca unutulmayacak olaylardan biridir ve sanatçılar tarafından da konu edilmeye devam etmektedir.
